Мемлекеттік рәміздер |
| Барлығын көрсету | |
Қазақстан Республикасының Мемлекеттік әнұраны сөзі: Жұмекен Нәжімеденов, Нұрсұлтан Назарбаев
|
|
|
|
|
|
|
ТИМУР САНЖАРҰЛЫ СЕГІЗБАЕВ — ДАҢҚТЫ ФУТБОЛШЫ, ҚАЗАҚСТАН ФУТБОЛЫНЫҢ, «ҚАЙРАТ» КОМАНДАСЫНЫҢ ЖӘНЕ ҚАЗАҚСТАН ҚҰРАМАСЫНЫҢ АҢЫЗЫ, ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕҢБЕК СІҢІРГЕН ЖАТТЫҚТЫРУШЫСЫ
Бүгін, 2026 жылдың 12 мамырында әйгілі спортшының туғанына 85 жыл толды.
1955 жылдан бастап Сегізбаев – Қазақ КСР футболдан жасөспірімдер құрамасының ойыншысы. 1959 жылы Воронеж қаласында өткен футбол мектептері арасындағы Кеңес Одағының біріншілігінде Қазақ КСР құрамасы сапында өнер көрсетті.
1958 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін Сегізбаев Қазақ мемлекеттік дене шынықтыру институтына оқуға түседі. Екінші курста оқып жүргенде институт басшылығы оған республиканың бас футбол командасы «Қайраттың» қызығушылық танытып отырғанын хабарлайды, ал бұл ұжым келесі жылы одақ чемпионатының жоғары лигасында дебют жасауы тиіс болатын. Осы сәттен бастап команда мен оның ойыншысының тағдыры мәңгілікке тоғысты.
Тимур Санжарұлы «Қайрат» сапында КСРО чемпионатының жоғары лигасындағы алғашқы ойынын 1960 жылы 12 мамырда, өзінің 19 жасқа толған күнінде өткізді. Бұл алматылық команданың кеңес футболының элитасындағы алғашқы маусымы еді. Сол ойынға «Қайрат» аутсайдер ретінде келсе, «Беларусь» командасы бірінші орында тұрған болатын. Сонымен қатар ойын Минск қаласында өтті. Алайда дәл осы матчта «Қайрат» жоғары лигадағы алғашқы жеңісін тойлады, ал бұл жеңістің басты авторы Сегізбаев болды. Жас шабуылшы екі гол соғып, «Қайрат» 2:0 есебімен жеңіске жетті. «Қайрат» жанкүйерлерінің есінде футболшының 1962 жылы мәскеулік «Торпедо» қақпасына соққан голы ерекше сақталған: Тимур алаң ортасында ойнап жүріп, допты 35 метрден тепкен болатын. «Доп ақылға сыйымсыз траекториямен қақпаның жоғарғы бұрышына енді. Қақпашы А. Кавазашвилидің жанұшыра секіруі бұл голдың сәнін арттыра түсті».
1966 жылы Сегізбаев «Қайраттың» капитаны болып сайланды және 1970 жылы спорттық мансабын аяқтағанға дейін осы міндетті атқарды. Т.С. Сегізбаевқа Қызылорда қаласының «Автомобилист» футбол клубының жаттықтырушысы болу ұсынылды, кейін ол қарағандылық «Шахтерді» басқарды. Сегізбаевтың арманы «Қайратта» жұмыс істеу еді. Бұл арманы көп ұзамай – 1972 жылы орындалды. Содан кейін ол Қызылорда қаласының «Мелиоратор» футбол командасының аға жаттықтырушысы болды. 1981 жылы – оқу ісінің меңгерушісі, кейін футболдан Олимпиадалық резервтегі мамандандырылған балалар мен жасөспірімдер спорт мектебінің директоры қызметін атқарды.
Кейінірек Сегізбаев үш жыл бойы Йемен Халықтық Демократиялық Республикасында жаттықтырушы-кеңесші болып жұмыс істеді. Ол өз артынан елдегі алғашқы табиғи көгалы бар, оның бастамасымен салынған 15 000 көрерменге арналған стадионды қалдырды.
1986 жылдан бастап ол аға жаттықтырушы болып қайтадан сүйікті «Қайратын» басқарды. 1989 жылдан бастап – Қазақ КСР Спорт комитетінің футбол бөлімінің бастығы. 1989 жылдан бері – Қазақстанның Футбол ассоциациясы мен Футбол одағының вице-президенті, президенті, бас хатшысы болды.
Тимур Санжарұлының жетістіктері лайықты марапаттарсыз қалған жоқ. Ол – КСРО спорт шебері, «Футболдан Қазақ КСР-інің еңбек сіңірген жаттықтырушысы». 2001 жылы 60 жылдық мерейтойына орай Тимур Санжарұлына Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтан, ФИФА президенті Йозеф Блаттерден, УЕФА басшысы Мишель Платиниден алғыс білдірілді. Ресми куәліктер оның қорында сақталған.
2004 жылы Сегізбаевқа «Қазақстан Республикасының құрметті спорт қайраткері» атағы берілді. Оның есімімен Ақмола облысының Зеренді ауылында, сондай-ақ Қызылорда облысында футболдан халықаралық турнирлер өткізіліп тұрады. Оның есімімен «Қайрат» футбол клубының Жасөспірімдер академиясы аталады. 2011 жылы айрықша еңбегі үшін Тимур Санжарұлы Сегізбаев еліміздің жоғары спорттық марапаты – Қазақстан Республикасы Ұлттық Олимпиада комитетінің Олимпиада орденімен марапатталды. Т.С. Сегізбаев – «Отан» орденінің кавалері.
2011 жылы Тимур Санжарұлы Қазақстан Республикасының Орталық мемлекеттік архивіне өзінің жеке архивінде сақтаулы құжаттарды өткізді. Т.С. Сегізбаевтың жеке қорындағы құжаттар мазмұны жағынан әртүрлі және зерттеушілер мен оның жанкүйерлері үшін үлкен қызығушылық тудыратыны сөзсіз. Архив қорының құрамында 1927-2011 жылдардағы хат алмасулар, фотосуреттер, кино және бейнефильмдер, қызметіне қатысты құжаттар және т.б. бар.
|
|
|
|
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ ПРЕЗИДЕНТІНІҢ Ресми сайты |
 |
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ПРЕМЬЕР-МИНИСТРІ Ресми сайт |
 |
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ МӘДЕНИЕТ ЖӘНЕ CПОРТ МИНИСТРЛІГІНІҢ РЕСМИ ИНТЕРНЕТ-РЕСУРСЫ |
.png) |
|
|
Тоқта сыбайлас жемқорлық |
 |
| ҚР 'ОМА' РММ сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің 'Адалдық алаңы' жобасы аясында, азаматтардың сенімін арттыру мақсатында, барлық сұрақтар бойынша архив пайдаланушылары архивтің шұғыл байланыс телефонына хабарласа алады: |
| Директордың орынбасары: Жылысбаева Марзия Ганиевна. |
| телефон:8(727)2720334 |
| мобильный:8(701)4816169 |
|
|
|